۱۴۰۵/۰۸/۱۳
برش بیس پلیت یکی از کارهای پرتکرار در اجرای اسکلت فلزی ساختمان، سوله و سازه‌های صنعتی است. بیس پلیت یا صفحه ستون، ورق فولادی ضخیمی است که زیر ستون قرار می‌گیرد و بار ستون را به فونداسیون بتنی منتقل میکند. دقت ابعاد و محل سوراخ‌های این صفحه، مستقیماً روی سرعت و کیفیت نصب اسکلت اثر دارد.
در این مقاله با نقش بیس پلیت، اجزای آن، روش‌های رایج برش و نکاتی که هنگام سفارش باید رعایت کنید آشنا می‌شوید. یادآوری مهم: ابعاد، ضخامت و جزئیات بیس پلیت را مهندس سازه طراحی میکند و آنچه در ادامه می‌آید جایگزین محاسبات و نقشهی سازه نیست. برای برش این قطعات می‌توانید از خدمات برش لیزر ۶×۲ استفاده کنید.
بیس پلیت چه کاری انجام میدهد؟
ستون فلزی سطح مقطع کوچکی دارد و اگر مستقیماً روی بتن قرار بگیرد، فشار متمرکز ممکن است به بتن آسیب بزند. بیس پلیت بار را روی سطح بزرگ‌تری پخش میکند. علاوه بر این، از طریق میل‌مهارهایی که در فونداسیون کاشته شده‌اند، ستون را در جای خود ثابت میکند و در برابر نیروهای جانبی و برکنش مقاومت میکند.
اجزای رایج یک بیس پلیت
- صفحه‌ی اصلی: ورق ضخیم با ابعاد مشخص در نقشه.
- سوراخ‌های میلمهار: محل عبور میلمهارها برای اتصال به فونداسیون.
- سخت‌کننده‌ها (استیفنر): ورقهای مثلثی یا ذوزنقه‌ای که بین ستون و صفحه جوش میشوند و صفحه را در برابر خمش تقویت می‌کنند.
- سوراخ گروت یا هواگیری: در صفحه‌های بزرگ، برای ریختن ملات زیر صفحه و خروج هوا، گاهی سوراخ‌هایی در نقشه پیش‌بینی می‌شود.
روش‌های برش بیس پلیت
انتخاب روش به ضخامت ورق، تعداد، دقت مورد نیاز و جزئیات طرح بستگی دارد:
| روش | نقطه‌ی قوت | محدودیت |
|---|---|---|
| برش لیزر | دقت بالا در ابعاد و محل سوراخ‌ها، لبهی تمیز | در ضخامت‌های خیلی زیاد ممکن است اقتصادی یا ممکن نباشد |
| هوابرش (اکسی‌فیول) | مناسب برای ورقهای فولادی ضخیم | لبهی زبرتر، ناحیه‌ی متأثر از حرارت بزرگتر، سوراخ‌های کوچک نیازمند تکمیل |
| پلاسما | سرعت خوب در ضخامت‌های متوسط | شیب لبه و دقت کمتر نسبت به لیزر |
| برش سرد و دریل | بدون حرارت | کند و دشوار برای شکل‌های غیرمستطیلی |
برای صفحه‌هایی که ضخامت آن‌ها از محدودهی مناسب لیزر بیشتر است، هوابرش CNC گزینهی رایج است. مقایسه‌ی بیشتر را در مقاله‌ی تفاوت برش لیزر CNC و پلاسما بخوانید.
دقت سوراخ‌های میلمهار
میلمهارها پیش از بتنریزی در فونداسیون کاشته میشوند و همیشه دقیقاً در محل نقشه قرار نمی‌گیرند. به همین دلیل در طراحی معمولاً قطر سوراخ‌های بیس پلیت بزرگتر از قطر میلمهار در نظر گرفته می‌شود تا تلرانس اجرا جبران شود و از واشرهای ضخیم روی صفحه استفاده می‌شود. اندازهی این بزرگ‌تری را نقشهی سازه تعیین میکند. آنچه در کارگاه برش اهمیت دارد این است که:
- فاصله‌ی سوراخ‌ها نسبت به هم دقیقاً مطابق نقشه باشد.
- سوراخ‌ها گرد و بدون پلیسه‌ی مزاحم باشند تا میلمهار و واشر درست بنشینند.
- در روش‌های حرارتی، سوراخ‌های کوچک‌تر از حد مناسب آن روش، کوچک‌تر بریده و با دریل تکمیل شوند.
سخت‌کننده‌ها و قطعات همراه
استیفنرها، لچکی‌ها و ورقهای کوچک دیگری که همراه بیس پلیت جوش میشوند، معمولاً ضخامت کمتری دارند و برای برش لیزر بسیار مناسب‌اند. برش همه‌ی این قطعات از روی یک فایل، شمارش و مونتاژ را ساده‌تر میکند. اگر پخ جوش روی لبهی قطعات لازم است، آن را در نقشه مشخص کنید.
کنترل کیفیت پس از برش
پیش از ارسال بیس پلیت‌ها به کارگاه جوشکاری یا محل پروژه، چند کنترل ساده از دوباره‌کاری در محل جلوگیری میکند. این کنترل‌ها را می‌توانید خودتان هنگام تحویل انجام دهید:
- ابعاد کلی: طول و عرض صفحه را با نقشه مقایسه کنید.
- فاصله‌ی سوراخ‌ها: فاصله‌ی مرکز به مرکز سوراخ‌ها را در هر دو جهت و به‌صورت قطری بسنجید؛ اختلاف قطرها نشان میدهد الگوی سوراخ‌ها کج است.
- صافی صفحه: صفحه را روی سطح صاف بگذارید و لقی لبه‌ها را بررسی کنید. صفحه‌ی تاب‌دار روی گروت به‌خوبی نمی‌نشیند.
- لبه‌ها: پلیسه و سرباره‌ی چسبیده به لبهی زیرین را بررسی کنید تا مزاحم نشستن صفحه نشود.
- علامت تیپ: مطمئن شوید هر صفحه کد تیپ خود را دارد.
در پروژه‌هایی با تعداد زیاد ستون، تحویل بیس پلیت‌ها به تفکیک تیپ و با برچسب، کار تیم نصب را بسیار ساده‌تر میکند و احتمال نصب صفحه‌ی اشتباه زیر ستون را کم میکند.
محافظت از بیس پلیت در برابر زنگ‌زدگی
بیس پلیت‌ها معمولاً پیش از نصب مدتی در کارگاه یا محل پروژه می‌مانند. یک لایه‌ی رنگ ضدزنگ یا آستر، از زنگ‌زدگی سطحی در این فاصله جلوگیری میکند. البته سطوحی که قرار است جوش شوند یا با گروت در تماس باشند، باید طبق مشخصات فنی پروژه آماده شوند؛ بنابراین پیش از رنگ کردن، این موضوع را با مهندس ناظر هماهنگ کنید.
اشتباهات رایج در سفارش بیس پلیت
- ارسال نقشه بدون مشخص کردن ضخامت و جنس ورق
- اعلام نکردن تعداد هر تیپ بیس پلیت در پروژه‌هایی با چند تیپ ستون
- نبود علامت‌گذاری تیپ‌ها و در نتیجه جابه‌جایی صفحه‌ها در محل نصب
- فراموش کردن سوراخ‌های گروت یا هواگیری در صفحه‌های بزرگ
اطلاعات لازم برای سفارش برش بیس پلیت
- نقشهی سازه یا فایل DXF هر تیپ
- جنس و ضخامت ورق
- تعداد هر تیپ
- قطعات همراه مثل استیفنر و لچکی
- نیاز به پخ جوش، علامت‌گذاری یا رنگ ضدزنگ
چک‌لیست کامل‌تر را در مقاله‌ی فایل‌های لازم برای سفارش برش لیزر CNC ببینید.
جمع‌بندی
بیس پلیت قطعه‌ای ساده به نظر می‌رسد، اما دقت ابعاد و محل سوراخ‌های آن روی سرعت نصب کل اسکلت اثر دارد. روش برش را بر اساس ضخامت و دقت مورد نیاز انتخاب کنید، جزئیات را دقیقاً از نقشهی سازه بگیرید و تیپ‌ها را علامت‌گذاری کنید. برای ارسال نقشه و سفارش، از صفحه‌ی ثبت سفارش استفاده کنید.
سوالات متداول
بیس پلیت با لیزر بریده شود یا هوابرش؟
در ضخامتهایی که در محدودهی برش لیزر است، لیزر دقت بیشتر و لبهی تمیزتری میدهد. برای ورقهای خیلی ضخیم، هوابرش CNC گزینهی رایج و اقتصادی است.
چرا سوراخ بیس پلیت بزرگتر از میلمهار است؟
میلمهارها پیش از بتنریزی کاشته میشوند و ممکن است کمی جابهجا باشند. سوراخ بزرگتر این تلرانس اجرا را جبران میکند. اندازهی دقیق را نقشهی سازه تعیین میکند.
ضخامت بیس پلیت را چه کسی تعیین میکند؟
ابعاد، ضخامت، تعداد و قطر میلمهارها و جزئیات بیس پلیت را مهندس سازه بر اساس بارها و محاسبات تعیین میکند و کارگاه برش طبق نقشه اجرا میکند.