۱۴۰۵/۰۸/۱۶
ساخت پله فلزی با ورق در سال‌های اخیر در ساختمان‌های مسکونی، تجاری و کارگاهی رایج‌تر شده است. پله‌ای که کف و کمرکش آن از ورق برش‌خورده و خم‌کاری‌شده ساخته شود، ظاهری تمیز و یکدست دارد، سریع‌تر نصب می‌شود و به جوشکاری کمتری در محل نیاز دارد. پله‌های تک‌کمرکش وسط، پله‌های دوطرفه، پله‌های گرد و پله‌های اضطراری کارگاهی، همه با این روش قابل اجرا هستند.
در این مقاله اجزای پلهی ورقی، نقش برش لیزر و خمکاری در ساخت آن و نکاتی که پیش از سفارش باید در نظر بگیرید را مرور می‌کنیم. یادآوری: ابعاد، ضخامت و جزئیات اتصال پله‌ای که بار افراد را تحمل می‌کند، باید توسط مهندس طراحی و کنترل شود. برای برش قطعات بلند پله، برش لیزر ۶×۲ امکان برش کمرکش‌ها را به‌صورت یکپارچه فراهم می‌کند.
اجزای پلهی فلزی ورقی
| جزء | توضیح |
|---|---|
| کمرکش (استرینگر) | عضو شیب‌دار که پله‌ها روی آن قرار می‌گیرند؛ از ورق برش‌خورده، ناودانی یا قوطی |
| کف پله | ورق خم‌کاری‌شده به شکل سینی یا L که سطح پا را تشکیل می‌دهد |
| پیشانی پله | بخش عمودی بین دو کف؛ در پله‌های باز حذف می‌شود |
| براکت یا نبشی اتصال | قطعه‌ی واسط بین کف پله و کمرکش |
| صفحه‌های ابتدا و انتها | اتصال کمرکش به کف طبقه و دال بالایی |
کمرکش ورقی با برش لیزر
در پله‌های مدرن، کمرکش اغلب از یک ورق ضخیم بریده می‌شود که لبهی بالایی آن به شکل دندانه‌ای (زیگزاگ) است و کف پله‌ها مستقیماً روی دندانه‌ها می‌نشینند. برش لیزر این شکل را با دقت و تکرارپذیری بالا ایجاد می‌کند؛ ارتفاع و عمق همه‌ی پله‌ها یکسان درمی‌آید و کمرکش‌های چپ و راست دقیقاً قرینه‌ی هم هستند.
مزیت بزرگ دیگر، برش یکپارچه است. اگر طول کمرکش در محدوده‌ی طول ورق باشد، دیگر نیازی به وصله و جوش وسط کمرکش نیست. سوراخ‌های اتصال کف پله‌ها و صفحه‌های انتهایی هم در همان مرحله بریده می‌شوند.
کف پلهی خم‌کاری‌شده
کف پله معمولاً از ورق به شکل سینی (با لبهی خمخورده در جلو و عقب) یا L (کف و پیشانی یکپارچه) ساخته می‌شود. لبههای خمخورده دو کار انجام می‌دهند: سفتی کف را بالا میبرند تا زیر پا شکم ندهد و لبهی جلویی پله را ایمن و گرد میکنند. خمکاری دقیق با خمکاری CNC باعث می‌شود همه‌ی کف‌ها یکسان و با زاویه‌ی درست درآیند.
کف پله با روکش چوب یا سنگ
اگر قرار است روی کف فلزی، چوب یا سنگ نصب شود، کف را سینیشکل طراحی کنید تا روکش داخل آن بنشیند. عمق سینی را بر اساس ضخامت روکش و ملات یا چسب تعیین کنید.
ضدلغزش بودن کف پله
ورق صاف فلزی، به‌خصوص وقتی خیس یا رنگ‌شده باشد، لغزنده است. برای پله‌هایی که روکش ندارند، چند راهکار رایج وجود دارد:
- استفاده از ورق آجدار به جای ورق صاف
- برش الگوی سوراخ یا شیار روی کف پله برای پله‌های بیرونی و کارگاهی
- استفاده از نوار یا رنگ ضدلغزش روی لبهی جلویی
- نصب پروفیل لبهی ضدلغزش
در پله‌های بیرونی، کف سوراخ‌دار آب را هم تخلیه می‌کند و از جمع شدن برف و آب جلوگیری می‌کند.
انتخاب ضخامت ورق
ضخامت کمرکش و کف پله به طول دهانه، عرض پله، نوع کاربری و جزئیات اتصال بستگی دارد. کف پله‌ای که لبهی خمخورده دارد، می‌تواند از ورق نازک‌تری نسبت به کف تخت ساخته شود، چون خم سفتی را بالا می‌برد. برای پله‌های عمومی و پله‌های اضطراری، الزامات ایمنی و مقررات ملی ساختمان را رعایت کنید و طراحی را به مهندس بسپارید.
نکات طراحی برای ساخت و نصب ساده‌تر
- شماره‌گذاری قطعات: کف پله‌ها در پله‌های گرد یا پاگرددار ممکن است با هم فرق داشته باشند؛ هر کدام را کد بزنید.
- اتصال پیچی: اگر امکان دارد، کف پله‌ها را با پیچ به کمرکش وصل کنید تا جوشکاری در محل کم شود و تعویض کف ممکن باشد.
- تلرانس نصب: کف و دال بتنی هیچ‌وقت کاملاً دقیق نیستند؛ در صفحه‌های انتهایی سوراخ‌های لوبیایی برای تنظیم پیش‌بینی کنید.
- حمل: کمرکش‌های بلند را طوری طراحی کنید که از مسیر ورود ساختمان عبور کنند.
برای آشنایی با رفتار ورق فولادی در خمکاری، مقاله‌ی خمکاری ورق آهن؛ نکات پیش از سفارش را ببینید.
اشتباهات رایج در ساخت پلهی ورقی
- اندازه‌گیری نکردن ارتفاع واقعی طبقه: ارتفاع اجرا شده با نقشه‌ی معماری گاهی چند سانتی‌متر فرق دارد. پیش از برش کمرکش، ارتفاع را در محل اندازه بگیرید تا ارتفاع پله‌ها یکسان بماند.
- فراموش کردن ضخامت روکش: اگر روی کف پله سنگ یا چوب نصب می‌شود، ضخامت روکش ارتفاع پلهی اول و آخر را تغییر می‌دهد و باید در طراحی کمرکش لحاظ شود.
- کف بدون لبهی تقویتی: کف تخت بدون خم، به‌ویژه در پله‌های عریض، زیر پا لرزش و صدا دارد.
- نادیده گرفتن جای نرده: محل اتصال پایه‌های نرده روی کمرکش یا کف پله را از ابتدا در نقشه‌ی برش پیش‌بینی کنید تا بعداً سوراخ‌کاری در محل لازم نباشد.
رنگ و پوشش
پله‌های داخلی معمولاً با رنگ کوره‌ای یا رنگ صنعتی پوشش داده می‌شوند. پله‌های بیرونی به محافظت قوی‌تری نیاز دارند؛ گالوانیزه یا گالوانیزه به همراه رنگ دوام بیشتری دارد. اگر قطعات پس از برش و خم رنگ می‌شوند، آن‌ها را پیش از جوشکاری نهایی رنگ نکنید، یا محل جوش را بعداً ترمیم کنید.
اطلاعات لازم برای سفارش
- نقشه‌ی پله با ارتفاع طبقه، عرض پله، تعداد و ابعاد کف‌ها
- جنس و ضخامت ورق کمرکش و کف
- شکل کف (تخت، سینی یا L) و نوع روکش
- جزئیات اتصال به کف و دال
- نوع پوشش نهایی
راهنمای تهیه‌ی نقشه را در مقاله‌ی نقشه خمکاری ورق باید شامل چه اطلاعاتی باشد؟ بخوانید.
جمع‌بندی
ساخت پله فلزی با ورق، با ترکیب برش لیزر کمرکش‌ها و خمکاری دقیق کف پله‌ها، پله‌ای یکدست، محکم و سریع‌النصب می‌سازد. با طراحی مهندسی، توجه به ضدلغزش بودن کف و پیش‌بینی تلرانس نصب، نتیجه‌ای ایمن و ماندگار خواهید داشت. برای بررسی نقشه‌ی پله و سفارش، از صفحه‌ی ثبت سفارش اقدام کنید.
سوالات متداول
چرا کف پلهی فلزی را خمکاری میکنند؟
لبههای خمخورده سفتی کف را بالا میبرند تا زیر وزن شکم ندهد و لبهی جلویی پله را ایمن و گرد میکنند. همچنین امکان نصب روکش داخل کف سینیشکل را فراهم میکنند.
چطور کف پلهی فلزی را ضدلغزش کنیم؟
با استفاده از ورق آجدار، برش الگوی سوراخ یا شیار روی کف، نوار یا رنگ ضدلغزش یا پروفیل لبهی ضدلغزش. در پله‌های بیرونی کف سوراخ‌دار آب را هم تخلیه می‌کند.
ضخامت ورق پلهی فلزی چقدر باید باشد؟
به طول دهانه، عرض پله، کاربری و جزئیات اتصال بستگی دارد و باید توسط مهندس تعیین شود. کف خم‌کاری‌شده معمولاً نسبت به کف تخت با ورق نازک‌تری سفتی کافی دارد.