۱۴۰۵/۰۸/۱۸
خمکاری ورق ناودان و فلاشینگ بخشی از کارهای ورقی ساختمان است که کمتر دیده میشود، اما نقش مهمی در دوام بنا دارد. ناودان آب باران را از بام جمع و هدایت میکند و فلاشینگ‌ها در محل تقاطع بام با دیوار، دودکش، لبهی جانپناه و بازشوها، جلوی نفوذ آب را می‌گیرند. اگر این قطعات درست طراحی و ساخته نشوند، آب به آرامی به سازه نفوذ میکند و خسارت آن معمولاً دیر و پرهزینه آشکار میشود.
در این مقاله انواع رایج این قطعات، انتخاب ورق، نکات خمکاری و طراحی و اطلاعاتی که برای سفارش لازم است را مرور می‌کنیم. ساخت این قطعات با خمکاری CNC تا ۶ متر امکان تولید قطعات بلند و یکپارچه را فراهم میکند.
ناودان، فلاشینگ و درپوش: هر کدام چه کاری می‌کنند؟
| قطعه | محل نصب | کارکرد |
|---|---|---|
| ناودان افقی | لبهی بام شیب‌دار یا سوله | جمع‌آوری آب باران و هدایت به لوله‌ی قائم |
| ناودان داخلی (کانالی) | بین دو شیب بام یا پشت جانپناه | جمع‌آوری آب در دره‌ی بام |
| فلاشینگ دیواری | تقاطع بام با دیوار | پوشاندن درز و هدایت آب به روی بام |
| درپوش جانپناه | روی دیوار جانپناه | جلوگیری از نفوذ آب از بالای دیوار |
| آبچکان و لبه‌گیر | لبهی بام و بالای بازشوها | دور کردن آب از نما |
| تاج و لبهی سوله | رأس و لبه‌های بام سوله | پوشش درزهای پوشش سقف |
انتخاب ورق
این قطعات دائماً در معرض آب، آفتاب و تغییر دما هستند؛ بنابراین مقاومت در برابر خوردگی اولین معیار انتخاب ورق است:
- ورق گالوانیزه: رایجترین انتخاب برای ناودان و فلاشینگ به دلیل محافظت لایه‌ی روی.
- ورق گالوانیزهی رنگی (پیشرنگ): ظاهر هماهنگ با پوشش سقف و نما، با محافظت دولایه.
- آلومینیوم: سبک و مقاوم در برابر خوردگی، مناسب برای نما.
- استیل: برای محیطهای خورنده و جایی که ظاهر فلزی بدون رنگ خواسته میشود.
در ورق‌های پیشرنگ، خمکاری باید با ابزار تمیز و شعاع مناسب انجام شود تا رنگ در بیرون خم ترک نخورد یا خراشیده نشود.
نکات خمکاری ناودان و فلاشینگ
طول یکپارچه
هر درز در ناودان یک نقطه‌ی احتمالی نشتی است. هرچه قطعات بلندتر باشند، درزها کمتر است. خمکاری در طول شش متر امکان ساخت ناودان و فلاشینگ با تعداد درز کمتر را فراهم میکند. گسترده‌ی ورق هم می‌تواند با برش از کلاف در طول دلخواه تهیه شود؛ برای تهیه‌ی ورق در طول دلخواه، صفحه‌ی خدمات رول به شیت کویل ورق را ببینید. اگر قطعه‌ای مثل ناودان قوسی یا درپوش دیوارهای منحنی لازم دارید، نوردکاری ورق امکان ساخت قطعات انحنادار را فراهم میکند.
لبهی برگشتی یا همینگ
لبهی آزاد ناودان و فلاشینگ معمولاً روی خودش برگردانده میشود. این کار لبهی تیز را حذف میکند، سفتی قطعه را بالا می‌برد و از زنگزدگی لبهی برشخوردهی ورق گالوانیزه جلوگیری میکند.
آبچکان
در درپوش جانپناه و لبه‌گیرها، یک خم کوچک رو به بیرون و پایین در لبه، آب را از سطح نما دور میکند و مانع از رد و لک روی دیوار میشود.
زاویه و شیب
فلاشینگ‌ها باید طوری خم شوند که آب همیشه به سمت بیرون و پایین هدایت شود. ناودان هم باید با شیب مناسب به سمت لوله‌ی قائم نصب شود تا آب در آن نماند؛ شیب در نصب ایجاد میشود، اما طراحی براکت‌ها باید آن را ممکن کند.
درزبندی و اتصال
در محل اتصال دو قطعه، معمولاً قطعهی بالادست روی قطعهی پایین‌دست قرار می‌گیرد تا آب از روی درز عبور کند، نه از زیر آن. هم‌پوشانی کافی، درزگیر مناسب و پیچ یا پرچ ضدزنگ، درز را آب‌بند نگه می‌دارد. انبساط و انقباض حرارتی قطعات بلند فلزی را هم فراموش نکنید؛ در مسیرهای طولانی، اتصال انبساطی از تاب برداشتن و باز شدن درزها جلوگیری میکند.
ناودان و فلاشینگ در سوله‌ها
بام سوله‌ها معمولاً وسعت زیادی دارد و حجم آب باران که به ناودان می‌رسد قابل توجه است. به همین دلیل ناودان‌های سوله اغلب بزرگ‌تر از ناودان‌های ساختمان‌های مسکونی‌اند و در بسیاری موارد به‌صورت ناودان داخلی (کانالی) بین دهانه‌ها اجرا می‌شوند. در این حالت، ابعاد ناودان باید بر اساس مساحت بام و شدت بارندگی منطقه توسط طراح تعیین شود و تعداد و محل لوله‌های قائم هم با آن هماهنگ باشد.
قطعات تاج، لبهی کناری و فلاشینگ دور نورگیرها و دریچه‌ها هم در سوله‌ها پرتکرارند. چون این قطعات معمولاً با پوشش سقف ساندویچ پانل یا ورق موج‌دار هماهنگ می‌شوند، رنگ و ضخامت ورق را با پوشش سقف یکسان انتخاب کنید و مقطع آن‌ها را با پروفیل موج ورق تطبیق دهید.
اشتباهات رایج
- استفاده از ورق سیاه بدون پوشش مناسب برای قطعات در معرض آب
- هم‌پوشانی درزها در جهت مخالف جریان آب
- استفاده از پیچ معمولی که زودتر از خود ورق زنگ می‌زند
- نبود آبچکان در درپوش جانپناه و لک شدن نما
- تماس مستقیم فلزات ناهمجنس مثل مس و گالوانیزه که خوردگی را تشدید میکند
برای آشنایی با رفتار ورق در خمکاری، مقاله‌ی خمکاری ورق فلزی چیست و در چه صنایعی کاربرد دارد؟ را ببینید.
اطلاعات لازم برای سفارش
- نقشه‌ی مقطع هر قطعه با ابعاد و زاویه‌ی خم‌ها
- طول قطعات و تعداد
- جنس، ضخامت و رنگ ورق
- محل لبه‌های برگشتی و آبچکان
- قطعات جانبی مثل گوشه، سرپوش انتهایی و براکت
اگر ابعاد را از روی کار موجود برمی‌دارید، اندازه‌ها را در چند نقطه بگیرید؛ دیوارها و لبه‌های بام همیشه کاملاً صاف نیستند.
جمع‌بندی
ناودان، فلاشینگ و درپوش‌های ورقی قطعاتی ساده‌اند که از سازه و نما در برابر آب محافظت می‌کنند. انتخاب ورق مقاوم، طول یکپارچه، لبه‌های برگشتی، آبچکان و درزبندی درست، عمر این قطعات و ساختمان را بیشتر میکند. برای ارسال نقشه و سفارش، از صفحه‌ی ثبت سفارش اقدام کنید.
سوالات متداول
برای ناودان چه ورقی مناسبتر است؟
ورق گالوانیزه رایجترین انتخاب است. گالوانیزهی پیشرنگ ظاهر هماهنگ با سقف دارد و آلومینیوم و استیل برای نما و محیطهای خورنده به کار میروند.
فلاشینگ چیست؟
فلاشینگ قطعهی ورقی خمکاریشدهای است که در محل تقاطع بام با دیوار، دودکش، جانپناه و بازشوها نصب میشود و آب را از درز دور میکند تا به سازه نفوذ نکند.
چرا لبهی ناودان را برمیگردانند؟
لبهی برگشتی، لبهی تیز ورق را حذف میکند، سفتی قطعه را بیشتر میکند و از زنگزدگی لبهی برشخوردهی ورق گالوانیزه جلوگیری میکند.